Spreekwoorden & gezegdes uit de groene wereld

 

AARDE  :

Er is meer tussen hemel en aarde

Zo ver van elkaar als hemel en aarde

Hij heeft de hemel op aarde verdiend

Boven de aarde staan

Op de aarde zijn

Hemel en aarde bewegen

Het vette der aarde

In goede aarde vallen.

Ter   aarde storten

Veel voeten in de aarde hebben

Wie een kuil graaft voor een ander

Hij houdt van het slijk der aarde.

Zware klei, zware ossen

Kneed de klei wanneer het week is

ALGEMEEN:

Snoeien doet groeien

Dat groeit als kool

Binnen de perken blijven

Alle perken te buiten gaan

Haar perkje aanharken

In de schaduw groeit niet veel

Onder distels doornen zaaien

Wie wind zaait zal storm oogsten

Met wortel en tak uitroeien.

Wortel schieten

Hij /zij heeft groene vingers

Hij is er ingetuind

"Lof" oogsten

In de bonen zijn

Heg nog steg weten

Een doorn in het oog

Een oude bok lust ook nog wel een groen blaadje

De haan kraait het hardst op zijn eigen mesthoop

Daar moet men zijn gaffel niet in steken

Rust roest maar roest rust niet

Iemand om de tuin leiden

Nooit wordt arbeid goed van hem die wreev’lig doet

Een vastbesluit is de grootste wijsheid

Wie gelukkig wil zijn moet geven toegeven en vergeven

Luie handen worden lege handen

Wat iemand wil...... maakt hem groot of klein

Geduld is de kracht om te wachten

Plicht geeft geen vakantie

Rust en roem zijn zelden goede vrienden

Die niet te rade is,is niet te helpen

Goed voeder kost veel ,slecht voeder nog meer

Ondernemen is niet meer dan men kan volbrengen

Verbruik heden niet wat men morgen nodig heeft.

Aan het werk kent men de meester

Het is geen aangenomen werk

Allemans werk is niemands werk

Kort aangebonden.

ARBO:

Een hark van een vent

Een stijve hark

Goed gereedschap is het halve werk

Het mes snijdt aan twee kanten

Vele handen maken licht werk

Goed begin is het halve werk

Na gedane arbeid is het goed rusten

Arbeid adelt

Arbeid verwarmt, luiheid verarmt

Je  geeft al veel al geeft je alleen maar een goed voorbeeld

Kop in het zand steken

Meten is weten

Nieuwe bezems vegen schoon

Het moet uit de lengte of de breedte komen.

De hand aan de ploeg slaan

Een kruiwagen met  springende kikkers voortduwen.

Het onderspit delven

Daar kan men niet mee eggen of ploegen

Het werk prijst zijn meester

Wie de ladder beklimmen wil, moet op de onderste sport beginnen

BLOEM:

De bloemetjes buiten zetten

De bloemetjes water geven

Zeg het met bloemen

Doe als een tulp en ga uit je bol.

Bloemen verwelken en schepen vergaan

Zij is een muurbloempje

Bloemen zijn geen vruchten

Uit de bloem waaruit de bij honing zuigt,zuigt de spin venijn

Geluk is de kunst een boeket te maken van bloemen waar je bij kan

Iets verbloemen

De waarheid verbloemen

Ook tussen de mooiste bloemen groeien brandnetels

Meisjes die bloemen dragen mag je zoenen zonder vragen

Elke bloem verliest uiteindelijk zijn geur en kleur

Vertellen over de bloementjes en de bijtjes

BOOM:

Hoge bomen vangen veel wind

Hoe hoger de boom hoe zwaarder de val

Door de bomen het bos niet meer zien

De appel valt niet ver van de boom

Spreeuwen willen wel kersen eten maar geen bomen planten

Dat is een boom van een kerel

Van hoge boom leven

Iemand het bos in sturen

Aan de vrucht kent men de boom

Aan de boom kent men de vruchten

De boom van wraak draagt geen vruchten

De schoonste bomen geven de schoonste vruchten niet

Een Boom opzetten

De bosbaas wikt maar de boom beschikt

Men moet geen oude bomen verpoten

Omkeren als een blad aan een boom

Huisje  Boompje  Beestje

Hij kan de boom in

Hij heeft van de boom van kennis gegeten

Boompje groot potertje dood

Men moet de boom buigen als hij jong is

Een Boom valt niet bij de eerste slag.

Van de hak op de tak springen.

Iets met wortel en tak uitroeien

Ook de beste boom geeft wel eens slechte vruchten

Een mosterdzaadje wordt welhaast een grote boom

Het beste moment om een boom te planten was 20 jaar geleden,

het een na beste moment is vandaag

Men kent de boom aan zijn schors maar de man niet aan zijn vel

Als een boom zonder bladeren

Hij is omgedraaid als een blad aan een boom

De kat uit de boom kijken

Je hoeft niet aan een boom te hangen om een eikel te zijn

Zoals de boom valt blijft hij liggen

Achter elke boom een vijand zoeken

Iemand aan de hoogste boom willen opknopen

Bomen groeien niet tot in de hemel.

Die tegen de goede boom leunt, heeft goede schaduw

Van dik hout zaagt men planken.

Het op je eigen houtje doen.

Een “Takkewijf"

Een flinke bos hout voor de deur hebben

Op een houtje bijten

Geen blad voor de mond nemen

Na de bladeren vallen de bomen

Een boom van een kerel

Zo slank als een den

Daar is staak nog boom te zien

Eikels worden bomen

Van elzenhout kan men geen eikenspaanders maken

De takken aarden naar de stam

Hij is erg onder de boompjes

Onder de palmen wandelen

De ene generatie plant de bomen. De volgende krijgt de schaduw

BIJL :

Hij heeft vaker met dat bijltje gehakt

De steel naar de bijl gooien

De bijl aan de wortel leggen

In tijd van nood schilt men aardappels met de bijl

Voor de bijl gaan

Bijl en blok zijn behouden.

Het bijltje er bij neergooien

Met de botte bijl hakken.

GRAF :

Zijn eigen graf delven

Zwijgen als het graf

Met een been in het graf staan

Er loop iemand over mijn graf

De grafbloemetjes worden al zichtbaar

Zich in zijn graf omdraaien

Over zijn graf heen regeren.

Het graf in geprezen worden

Hij heeft het geheim in zijn graf meegenomen

GRAS- MAAIEN EN ZAAIEN:

Hij laat er geen gras over groeien.

Te hooi en te gras

Men moet hooien als de zon schijnt

Daar groeit gras in de straten.

Een slechte maaier heeft nooit een goede zeis

Er schuilt een addertje onder het gras

Het gras is altijd groener aan de andere kant van de heuvels

Hij kan het gras horen groeien

Hij loopt op zijn laatste gras

Het gras voor de voeten wegmaaien

Het gras bij de buren is altijd groener

Gras gaat niet harder groeien door er aan te trekken

Men kan moeilijk eigen wegen gaan zonder andermans gras plat te trappen

Het gras is zo groen als men het beleeft

Ergens in grasduinen

Wie wil maaien moet zaaien

Wat met zaait zal men ook maaien

Wie niet zaait zal niet oogsten

Die onrust zaait die moeite maait

Dat zet geen zode aan de dijk.

Onder distels doornen zaaien

Iemand met een kluitje in het riet sturen

GROND :

Met de grond gelijk maken.

Vaste grond onder de voeten

Iets van de grond krijgen.

Brand met de grond gelijk.

De grond te heet onder de voeten

Uit de grond gestampt worden.

Uit de kluiten gewassen

Iemand de grond inboren.

De grond te heet onder de voeten.

Hij is een vakman van de koude grond

Hij klaagt de stenen uit de grond

(ON)KRUID :

Daar is geen kruid tegen gewassen

Onkruid vergaat niet

Tegen de dood is geen kruid gewassen

Een kruidje-roer-mij-niet

Hij heeft genoeg duimkruid

Tegen de dood is geen kruid gewassen

Wie distels zaait, zal stekels maaien

Geen kwaal zo erg of er is wel kruid tegen gewassen

Brandnetels kunnen geen lelies voortbrengen

Elk wiedde zijn hof ik het mijne, zo al het onkruid gauw verdwijnen.

Er is onkruid onder het tarwe

Viooltjes groeien ook tussen het onkruid

Ieder moet zijn eigen tuintje wieden

PLANT:

Zij is een kasplantje

Een muurbloempje zijn.

Hij ruikt naar viooltjes

Geduld is als een bittere plant die zoete vruchten geeft.

Heg nog steg weten.

ROOS:

Geen roos zonder doornen

Hij slaapt als een roos

Rozen op iemands pad strooien

Op rozen zitten

Rozengeur en maneschijn

Zijn weg gaat niet over rozen

Iemand iets onder de roos vertellen

De tijd baart rozen

TUIN:

Elk heeft genoeg zijn eigen tuin te wieden

Wied eerst uw eigen tuintje schoon en dan dat van uw buurman

Hij is in zijn knollentuin

Iemand om de tuin leiden

Waar de tuin het laagst is wil elkeen over.

Een tuintje op je buik hebben

De tuin de hof van Eden

Wie zijn eigen tuintje wiedt ziet het onkruid van een ander niet

Wie een andermans tuintje wiedt ziet het onkruid bij zich zelve niet

De vos groet alleen de heg als hij de tuin in wil

Enthousiasme is een bloem die in weinig tuintjes bloeit

Ieder moet zijn eigen tuintje wieden

Van een spriet een tuin maken

VRUCHT:

Iemand knollen voor citroenen verkopen

Vruchten die de bloemen overtreffen

Ergens de vruchten van plukken

Het zijn niet de slechtste vruchten waaraan de wespen knagen.

Aan een boom zo vol gedragen mist men 1-2 vruchten niet

Als je mijn appeltjes niet moet, moet je ook niet aan mijn boompje schudden

Zich appelig voelen

En rotte appel in de mand maakt het gave fruit tot schand

Je vind geen appel onder een perenboom

De boom draagt voor zichzelf geen appelen

Wie in de boomgaard werkt mag eruit eten.

Geen appels met peren vergelijken

De appel valt niet ver van de boom

Een Schip met zure appelen.

Appels voor citroenen verkopen

Door de zure appel heen bijten

Schone appels zijn ook wel zuur

Wie appelen vaart wie appelen eet

Een appeltje met iemand  te schillen hebben

Een appeltje voor de dorst

Als het appeltje rijp is valt het vanzelf

Voor een appel en een ei verkopen

Men moet de appels niet plukken voor ze rijp zijn

Met de gebakken peren ziten

Op zwart zaad zitten

Als er zaad in het bakkie zit, kan de vogel pikken

Ergens zij aspergebedden aanleggen

Wie de bramen vreest moet uit het bos blijven

De druiven zijn zuur

De druiven hangen te hoog

De kastanjers uit het vuur halen

Zo rot als een mispel

Komkommertijd

Een harde noot kraken

De luiste varkens krijgen de beste eikels

Wie graag de vruchten wil, moet de bloemen niet plukken

De beste noten zijn hard om te kraken

Op de zelfde stam groeien verschillende vruchten

Aan de vruchten kent men de boom

Verboden vruchten

VIJVERS:

In mooie vijvers zwemt ook lelijke vis

In zulke vijvers vangt men zulke vissen

Vissen in de zelfde vijver

 

ZIJ GROEIT ALS KOOL
WIE EEN KUIL GRAAFT VOOR EEN ANDER.......
ZIJ HEEFT GROENE VINGERS
METEN IS WETEN
NIEUWE BEZEMS VEGEN SCHOON
ZEG HET MET BLOEMEN
HOGE BOMEN VANGEN VEEL WIND
BOOMPJE GROOT PLANTERTJE DOOD
VOOR DE BIJL GAAN
HIJ HEEFT ZIJN GEHEIM IN ZIJN GRAF MEEGENOMEN
HET GRAS BIJ DE BUREN IS ALTIJD GROENER
DE GROND TE HEET ONDER DE VOETEN
OP ROZEN ZITTEN
IEDER MOET ZIJN EIGEN TUINTJE WIEDEN
ERGENS DE VRUCHTEN VAN PLUKKEN
DE DRUIVEN ZIJN ZUUR
GOED GEREEDSCHAP IS HET HALVE WERK
DE APPEL VALT NIET VER VAN DE BOOM
VISSEN IN DE ZELFDE VIJVER
ZO ROT ALS EEN MISPEL
KOMKOMMERTIJD
EEN SCHIP MET ZURE APPELS
AAN DE VRUCHT KENT MEN DE BOOM

Aanvulling is meer dan welkom ...........

Redactie is ook op zoek naar cartoons met de hovenier/tuinman als onderwerp