Het "product" van de hovenier

Als u in de tuin de tijd waarin deze gemaakt is nauwelijks herkent, dan is dat een groot compliment aan het adres van de maker. Zo’n ‘product’ mag met recht geslaagd worden genoemd. Er spreekt bovenal een grote mate van vakmanschap uit. Door de eeuwen heen zijn er tuinmannen en hoveniers geweest die de kunst en de kunde verstonden om tuinen aan te leggen, die we min of meer als tijdloos ervaren. Natuurlijk zijn er door de tijd heen verschillende tuinmodes te onderscheiden. Maar ondanks dat zijn uit de verschillende stijlperiodes veel producten van hoveniers als tijdloos aan te merken.

Op deze website vindt u informatie over het veelzijdige vak van de hovenier door de afgelopen vier eeuwen heen. Duidelijk mag zijn dat diens vak in de 17de eeuw anders was dan nu in de 21ste eeuw. Tuinen waren anders, de tuinmode was anders, het gebruik van tuinen was anders en ook de vraag naar tuinarbeid was anders. Wel speelden, afgezien van de soort tuin en het gebruik ervan, altijd de kennis van beplanting en te gebruiken ‘dode’ materialen een belangrijke rol. Echter, de hovenier maakt zijn ‘product’ niet voor zichzelf. Er is altijd een opdrachtgever.

Hoe het product van een hovenier eruit ziet, bepaalt op de eerste plaats de opdrachtgever. Die heeft, vooral door het tijdsgewricht bepaald, zijn wensen en verlangens tot aanleg van zijn tuin. Later kwamen daar vanuit de overheden ook de groenvoorziening bij, zoals parken en plantsoenen in gemeenten.

Vanaf de tijd dat tuinbazen zich als zelfstandig hovenier vestigden, verzorgden zij naast aanleg en onderhoud van tuinen ook het maken van tuinontwerpen en het kweken van planten. Zij presenteerden zich doorgaans als een allround vakman, zoals de tuinbaas dat op buitenplaatsen ook moest zijn. Ook tegenwoordig bieden nog vele hoveniers een totaalpakket aan: van tuinontwerp tot realisatie (aanleg) en onderhoud.

Het hier geschetste ‘product’ van de hovenier laat zien dat er van oudsher een verwevenheid van activiteiten en functies heeft bestaan. Genoemd zijn de tuinbaas en de hovenier die zelf ook het tuinontwerp voor hun opdrachtgever maken. Zie voor het onderwerp ‘tuinontwerp’ ook “Het ‘product’ van de tuinarchitect, want een hovenier die tuinontwerpen maakt, mag zich niet zondermeer tuinarchitect noemen. Aan die titel zijn sinds 1988 strakke wettelijke regels verbonden.

In deze vogelvlucht willen we over een periode van ruim vier eeuwen beelden laten zien van het product van de hovenier. Waar aanwezig is informatie toegevoegd over de hovenier, de ontwerper, de plek en zo mogelijk ook de opdrachtgever.

De makers van de website beginnen gemakshalve in de 21ste eeuw. Het Hoveniers Informatie Centrum organiseert namelijk al jaren de vakwedstrijd ‘De tuin van het jaar’. Hier vindt u een selectie vanaf het jaar 2000 tot nu. De foto’s zijn beschikbaar gesteld door het HIC en het vakblad Tuin&Landschap.

Voor de 20ste eeuw is onder andere een selectie gemaakt uit de Opentuinengids van de Nederlandse Tuinenstichting. Voor de 17de en de 18de eeuw is  uit literatuuronderzoek een selectie ontstaan. Sommige tuinen staan in een tijdvak doch door veranderingen van volgende generaties is de tuin vaak niet meer herkenbaar uit dat tijdvak.

 Selectiecriteria zijn: onder andere: de tuin is "representatief " voor het tijdvak; over de tuin is elders meer informatie te vinden; de tuin is te bezoeken, al dan niet op afspraak.

 

 

 

Tuin van het jaar 2012

Vlaardingen 

 

Categorie:

Kleiner dan 200 m2

Stoere  gezinstuin

 

Ontwerp en uitvoering:

Hoveniersbedrijf Van Elsäcker Tuin

 Meer info:

Website Van Elsacker tuin

Special vakblad

Klik hier

 

 

Tuin van het jaar 2010

Deurne

Categorie:

Kleiner dan 200 m2

Ontwerp en uitvoering:

Van Mierlo Tuinen

Meer info:

Website Van Mierlo Tuinen  
Special vakblad 2010:
 
 

Tuin van het jaar 2009

 Breda

Categorie:

Groter dan 500 m2

Ontwerp en uitvoering: Sander Kamsteeg  van Kamsteeg Tuinen Breda 

Meer info:

Website Kamsteegtuinen 

Special vakblad 2009:
 
 

Tuin van het jaar 2008

 Delft

Categorie:

kleiner dan 200m2

 Ontwerp:

Jos van de Lindenloof   Uitvoering:

 Louis van der Meijden Delfgauw

Meer info:  

Website Louis v.d.Meijden

Special vakblad 2008:

 

Bedrijfstuin van het jaar 2007

Zoetermeer

Ontwerp:

Hilde Tonneman, werkzaam als tuinontwerpster bij Wijsman Hoveniers 

Uitvoering:

Wijsman Hoveniers Waddinxsveen

Meer info:

Website Wijsman Hoveniers
Special vakblad 2007:
 

 

Tuin van het jaar 2007

Breda

Categorie:

Stadstuin 

Uitvoering en ontwerp:

Puur groenprojecten Liempde

Meer info:

Website Puur Groenprojecten

 

 

Tuin van het jaar 2006

Rhoon

Categorie:

Groter dan 400 m2

Ontwerp:

Roukens en van Gils

Uitvoering:

Paul Castelijn Barendrecht

Meer info: 

Website Paul Casteleijn

Special vakblad 2006:
 
 

Tuin van het jaar 2005

Doetinchem

Categorie:

Groter dan 400m2

Ontwerp en Uitvoering:

Duotuin Rotterdam

Meer info:

Website Duotuin 

Special vakblad 2005:
 

 

Tuin van het jaar 2004

Oirschot

Categorie:

Groter dan 400 m2 

Ontwerp en uitvoering:

Fons Linders Tuinmeesters Nuenen.

Meer info: 

Website Fons Linders 

Special vakblad 2004:
 

Tuin van het jaar 2003

Boxtel 

Categorie:

Groter dan 400m2

Ontwerp:

 Etienne Minnaard

Uitvoering:

Blommeij Groenprojecten Boxtel

Meer info:

Website Blommeij Groenprojecten 

Special vakblad 2003:
 

 

Tuin van het jaar 2002

Doetinchem

Categorie:

Groter dan 400m2

 

Ontwerp en uitvoering:

Hoveniersbedrijf Harrie Esselink

Meer info:

Website Esselink hoveniers 

Special vakblad 2002:

 

 

 

Tuin van het jaar 2001

Drunen

Categorie:

Groter dan 400 m2

Ontwerp en uitvoering:

New Art Groenprojecten Vessem

Meer info : 

Website New Art Groenprojecten

Special vakblad 2001:
Periode: 1990-2000 Amsterdam Categorie : Stadstuin 750 m2 Ontwerper: herstelontwerp : Robert Broekema geinspireerd op de tuinaanleg van 18de en 19de eeuw. Meer info : website Museum Geelvinck Hinlopen Huis 
Periode  1980-1990 Zwolle Categorie: Stadstuin  100o m2 Ontwerp en aanleg:Harry   Pierik  Meer info : website Harry Pierik

 

Periode 1970-1980 Nijkerk Categorie: 1,5 ha Ontwerpster : Liesbeth Canneman Uitvoering(deels): Copijn Groenenkan Meer info : De Wilgenkamp Slichterhorsterweg 35  Nijkerk 
Periode 1960-1970 Maarsseveense plassen Utrecht . ontwerp: H. Warnau 1964 categorie: Buitenruimte  Monumentwaardig groen wederopbouw object.Meer info :Tuinenstichting en wikipedia
Periode 1950-1960 Nuenen Categorie: showtuinen 1,5 Ha Ontwerpster: Hetty Cox (1921-2001) Meer info: Website de Walburg
Periode: 1940-1950 Rottterdam. Categorie: Park. Ontwerper: J.T.P. Bijhouwer Uitvoering: Gemeentelijke Plantsoenendienst Meer info: Website Vroesenpark
1930-1940 Dedemsvaart Categorie:Proef/voorbeeldtuinen Ontwerper: Mien Ruys Meer info:Website Tuinen Mien Ruys Info Mien Ruys: Wikipedia 

Periode:1920 - 1930 Hilversum Categorie: Park 20 ha  Ontwerper: D.F Versteeg      Meer info:  Uytwijck Utrechtseweg 192  Website Uytwijck 

Periode:1910-1920 Wassenaar Categorie: Villatuin Opdrachtgever: G.A. van Putten Oud indieganger Ontwerper: Co Brandes Uitvoering : van der Drift Hoveniers (reconstuctie) Meer info:Website Villa Maarheeze
In de periode 1900-1910 werd de tuin van het kasteel Haarzuilens opgeleverd door ontwerper en uivoerder Henri Copijn .Een bijzondere opdracht en een bijzonder verhaal lees meer.....
 
 
PERIODE:
1875-1900 
Langbroek
Categorie: 
Buitenplaats/kasteel 5 ha
ontwerper herstelontwerp : Thijs van Hees
Meer info:

Website Hindersteyn

PERIODE:
1850-1875 

Provincie Groningen

Categorie: Slingertuinen

Ontwerpers o.a :5 generaties Vroom  L.P.Roodbaard

Meer info:

Website Slingertuinen

 
 
PERIODE:
1825-1850 
Prinsentuin Groningen
Categorie:
park
Ontwerper:
L.P. Roodbaard
Meer info :

Website Wikipedia

 
PERIODE :
1800-1825 

De Bilt

Categorie: Buitenplaats/landgoed 10 ha

Ontwerpen :o.a

Hendrik van Lunteren (1780- !848) Gertrude Jenkyll (1843-1922) en Henri Copijn

Meer info: 

Website Landgoed Vollenhoven

 
 
PERIODE:
1775-1800 
Vorden
Categorie:
Buitenplaats 21 ha
Meer info : 

Website wildenborch 

 
 
PERIODE:
1750-1775
Nieuwersluis 
Categorie:
Buitenplaats Vreedenhoff
Opdrachtgever:
Pieter Trip
wikipedia
Meer info:

Info hek:

website Utrechts Archief

 

 
PERIODE:
1725-1750 
Velsen
Categorie :
Buitenplaats.
Opdrachtgever:
Jacob Boreel Janz (1711-1778)
Ontwerper:
Georg Michael
Meer Info:
 
 
PERIODE:
1700-1725 
Kasteel Middachten
De Steeg Arnhem

Meer info:

website Middachten

PERIODE: 1675-1700 Het Loo Apeldoorn Categorie:Paleis/kasteeltuin Stijl:  Hollands-classicistische tuin met Franse invloeden Opdrachtgever: Stadhouder Willem III  Meer info: Website Het Loo
PERIODE: 1650-1675  Delden Categorie: kasteel/landgoed Ontwerpers door de eeuwen heen:J.D. Zocher, C.E.A. Petzold, Edoard Andre Hugo, Poortman en Michael van Gessel  Meer info :Website Twickel
PERIODE 1625-1650 Diepenheim Categorie: Kasteeltuin Warmelo Opdrachtgever: Familie  Sloet Meer info:Website kasteel Warmelo
PERIODE: 1600-1625 Den Haag Categorie: Hofje Opdrachtgever Cornelia van Wouw (1600-1681)  Ontwerp: (herstel) Cath Polak Daniels Uitvoering :            Meer info: website Hofje van Wouw